برتران تاورنیه کارگردان بزرگ سینمای فرانسه درگذشت
برتران تاورنیه نویسنده، کارگردان، بازیگر و تهیه کنندۀ مشهور فرانسوی، در سن ۷۹ سالگی از دنیا رفت. او با آثاری چون «یکشنبه ای در بیرون شهر»، «طعمه» و «زندگی و دیگر هیچ»، به شهرت و محبوبیتی جهانی دست یافت و طی بیش از نیم قرن، آثار درخشان و ماندگاری را در کارنامۀ هنری خود به یادگار گذاشت و جوایز بسیاری دریافت کرد. وی همچنین مؤلف چندین کتاب مرجع در حوزۀ سینما بود و در خلال دهۀ ۱۹۶۰ به عنوان منتقد فیلم با مجلۀ «کایه دو سینما» همکاری کرده بود.

برتران تاورنیه کارگردان فرانسوی و از چهره های شاخص سینمای این کشور طی دهه های اخیر که آثارش شهرتی جهانی داشت، روز پنجشنبه ۲۵ مارس/ ۵ فروردین، در سن ۷۹ سالگی در شهر سنت مکسیم در جنوب فرانسه، از دنیا رفت.

موسسۀ لومیر و سینماتک ملی شهر لیون که برتران تاورنیه ریاست آن را عهده دار بود، روز پنجشنبه ۲۵ مارس/ ۵ فروردین، فقدان این هنرمند را جبران ناپذیر دانست و در حساب رسمی خود در توییتر، نوشت: «موسسۀ لومیر به همراه تیِری فرِمو (دبیر هنری جشنوارۀ فیلم کن)، سارا همسر برتران تاورنیه، فرزندانش نیلز و تیفانی و همچنین نوه های او، با اندوه و درد، درگذشت وی را اعلام می دارند».

برتران تاورنیه در ۲۵ آوریل ۱۹۴۱ در شهر لیون متولد شد، پدرش رنه تاورنیه نویسنده، شاعر و منتقد ادبی بود که در دوران مقاومت فرانسه به هنگام اشغال این کشور توسط آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، فعالیت داشت.

او که از دوران کودکی شیفتۀ سینما بود، تا پیش از ساخت نخستین فیلم مطرح خود از نگاه منتقدان با نام «ساعت ساز سن پل» در سال ١۹٧۴، مدتی به عنوان دستیار کارگردان و نیز منتقد فیلم در نشریاتی چون «کایه دو سینما»، فعالیت نمود.

برتران تاورنیه طی بیش از نیم قرن فعالیت هنری در مقام کارگردان، فیلمنامه نویس، بازیگر و تهیه کننده، بیش از سی فیلم در کارنامۀ هنری خود به یادگار گذاشت که آمیزه ای منحصر به فرد در ژانرهای مختلفی همچون ژانر تاریخی با فیلم «شاهزاده خانم مونپانسیه»، کمدی دراماتیک با فیلم «یکشنبه ای در بیرون شهر»، ژانر جنگی با فیلم «کاپیتان کونان» و یا ژانر دلهره آور با فیلم «طعمه»، به شمار می روند.

نمایی از فیلم یکشنبه ای در بیرون شهر به کارگردانی برتران تاورنیه
نمایی از فیلم یکشنبه ای در بیرون شهر به کارگردانی برتران تاورنیه © DR

وی در آثار خود به مضامینی همچون انزجاز از بی عدالتی، جنگ، نژادپرستی، جنبه های تاریک استعمارگری و مجازات اعدام می پرداخت و با گسست ها و بحران های جامعۀ معاصر از جمله بزهکاری، خشونت، بیکاری، اختلال های عاطفی، ایدز، اعتیاد و مواد مخدر، مبارزه می کرد. منتقدان، مضامین آثار او را با کن لوچ فیلمساز بریتانیایی مقایسه کرده اند هرچند سبک فیلمسازی این دو کارگردان با هم تفاوت بسیاری دارد.

برتران تاورنیه از حامیان سینمای مستقل فرانسه در مقابل سلطه هالیوود بود و همواره در جایگاه فیلمسازی متعهد، به طور خستگی‌ناپذیری روح زمانۀ خود را در آثارش منعکس می کرد. وی از منتقدان سانسور و از مخالفان شکنجه در جریان جنگ استقلال الجزایر بود و به دفاع از حقوق مهاجران و پناهجویان می پرداخت.

از جمله آثار شاخص برتران تاورنیه می توان به فیلم هایی چون «ساعت ساز سن پل»، «قاضی و قاتل»، «تعطیلات یک هفته ای»، «یکشنبه در بیرون شهر»، «حوالی نیمه شب»، «زندگی و دیگر هیچ»، «جنگ بدون نام»، «طعمه»، «کاپیتان کونان»، «لولای مقدس»، «در مِه الکتریکی»، «شاهزاده خانم مونپانسیه» و فیلم مستند «سفری در سینمای فرانسه» ساخته شده در سال ۲٠۱۶، اشاره کرد.

برتران تاورنیه سابقۀ شش بار همکاری با فیلیپ نوآره بازیگر سرشناس فرانسوی را در کارنامه خود داشت که از جملۀ آنها می توان به فیلم های «قاضی و قاتل» و «زندگی و دیگر هیچ»، اشاره کرد.

نمایی از فیلم زندگی و دیگر هیچ، با بازی فیلیپ نواره و سابین آزما
نمایی از فیلم زندگی و دیگر هیچ، با بازی فیلیپ نواره و سابین آزما © DR

وی مؤلف چندین کتاب مرجع در حوزۀ سینما بود از جمله کتاب «۳۰ سال از سینمای آمریکا» که در سال ۱۹۷۰منتشر شد و یکی از آثار مهم برای علاقمندان به تاریخ سینما محسوب می شود. بعدها نسخه های جدید و به روزشده ای از این کتاب به چاپ رسید و در سال ١۹۹١ با نام «پنجاه سال از سینمای آمریکا» انتشار یافت. این کتاب قرار است در سال ٢۰٢۱ میلادی، با عنوان «صد سال از سینمای آمریکا» منتشر شود. وی همچنین در سال ۱۹۹۴ مجموعه ای از گفتگوهای خود با کارگردانان بزرگ آمریکایی را منتشر کرد.

برتران تاورنیه جوایز بسیاری را از جشنواره های مختلف جهانی به دست آورده است. نخستین فیلم‌های مطرح او «ساعت‌ساز سن پل» محصول ۱۹۷۴ و «قاضی و قاتل» محصول ۱۹۷۶ هر دو جایزۀ سزار را دریافت کردند و او به یکی از کارگردان‌های برجسته سینمای فرانسه بدل شد.

او در سال ۱۹۸۴ برای فیلم «یکشنبه ای در بیرون شهر» برنده جایزه بهترین کارگردانی از جشنواره فیلم کن شد و در سال ۱۹۹۵ نیز برای فیلم «طعمه» جایزه خرس طلایی جشنواره فیلم برلین را کسب کرد. تاورنیه در سال ۱۹۹۰ برای فیلم «زندگی و دیگر هیچ» که درامی تاریخی درباره جستجو برای یافتن هویت اجساد باقیمانده در میدان‌های جنگ جهانی اول بود، برنده جایزۀ بفتای فیلم غیرانگلیسی زبان شد. این فیلم همچنین برنده یک جایزه سزار برای فیلیپ نواره بازیگر سرشناس فرانسوی شد که سابقه همکاری طولانی با تاورنیه داشت.

نمایی از فیلم زندگی و دیگر هیچ با بازی فیلیپ نواره و سابین آزما
نمایی از فیلم زندگی و دیگر هیچ با بازی فیلیپ نواره و سابین آزما © DR

او همچنین با فیلم «حوالی نیمه شب» محصول ۱۹۸۶که در مورد یک نوازنده سیاهپوست آمریکایی موسیقی جاز است، به جوایز اسکار راه یافت و هِربی هنکاک به خاطر تنظیم موسیقی متن این فیلم جایزه بهترین موسیقی اوریجینال را از گلدن گلوب دریافت کرد.

برتران تاورنیه در سال ۲۰۱۵از سوی برگزارکنندگان جشنواره فیلم ونیز، شیر طلایی این جشنواره را به پاس یک عمر فعالیت هنری دریافت کرد.

شمار زیادی از شخصیت‌های فرهنگی و سیاستمداران فرانسوی از جمله ژان کستکس نخست وزیر فرانسه و برونو لومر وزیر اقتصاد این کشور، از درگذشت برتران تاورنیه متأثر شده و در حساب های کاربری خود در توییتر، آثار جاودان این فیلمساز را که به مثابۀ میراث هنری و فرهنگی فرانسه به شمار می روند، ستایش کرده اند.

 

 

 

 

 

 

ار اف ای فارسی

چاپ ایمیل

تماس با البرزنیوز

payam

لطفن برای فرستادن پیام، پیشنهاد و نظر خود برای البرز نیوز از این بخش استفاده نمایید.
×

با ادامۀ گردش در این تارنما، شما بهره گرفتن از کوکی‌ها و یا فناوری‌های مشابه را می‌پذیرید.  بکارگرفتن کوکی‌ها برای ارزیابی شمار کاربران، ارائۀ کاربردها و آگاهی‌های تازه به آنان و نیز تبلیغات تجاری اهمیت دارد.